Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2021

Ηγέτης γεννιέσαι ή γίνεσαι;

Ηγέτης γεννιέσαι ή γίνεσαι;

 

 

O Ξενοφών ήταν ο πρώτος που όρισε την Δεσποτική, την σημερινή δηλαδή, ηγεσία.

Ο Ξενοφών επίσης προβάλλει ως ιδεατό ηγέτη, αυτόν που εμφορείται από υψηλές αξίες, όπως είναι η ευγένεια, η επιείκεια, το πατρικό ενδιαφέρον και η φροντίδα για το στράτευμα του.

Oι αξίες αυτές σε συνδυασμό με τη δύναμη, την πειθαρχία, το σθένος του, τόσο σε ηθικό όσο και σε ψυχικό επίπεδο,τον καθιστούν πρότυπο ανθρώπινης αρετής και τελειότητας. Σύμφωνα με τον Ξενοφώντα, μία αυτοκρατορία μπορεί να οδηγηθεί στην ακμή με την καλοσύνη και το δεσποτισμό του ηγέτη της.

Τέλος, αναφερόμενος στις αρετές του Αγησιλάου ως ανθρώπου και αρχηγέτη, επαινεί τη σοφία, τη δικαιοσύνη, το θάρρος, την ανδρεία, τον αυτοέλεγχο, την ευσέβεια, την προνοητικότητα και την ευγένεια του.

Επίσης, δίνει έμφαση σε δύο βασικές αρχές ,που πρέπει να διέπουν κάθε ηγέτη, το προνοείν και το φιλοπονείν.  

Για τον Αγησίλαο έγραψε επίσης ότι: “Στις καλές μέρες μπορούσε να κάνει κάτι με σύνεση, στις δύσκολες όμως καταστάσεις μπορούσε να είναι τολμηρός”. ενώ στην “Λακεδαιμονίων Πολιτεία” πιστεύει “ότι δεν προέκυψε κανένα πρόβλημα κατά την εφαρμογή, γιατί δεν υπήρχε τίποτε που να μην είχε προβλεφθεί”.

 

Ηγέτης γεννιέσαι ή γίνεσαι;

Ας ανατρέξουμε για λίγο πίσω στον Πλάτωνα, ο οποίος αναγάγει την ηγεσία σε επιστήμη.

Ο Πλάτωνας (427 – 347 π.Χ.) ακολουθεί μία εξελικτική πορεία για να μας απαντήσει στο ερώτημα αν ο ηγέτης γεννιέται ή γίνεται. Συγκεκριμένα, στο έργο του “Μένωνα”, υποστηρίζει ότι οι αρετές φρόνηση, σωφροσύνη, δικαιοσύνη και ανδρεία αποτελούν ορθογνωμία της ηγεσίας και δεν διδάσκονται (έμφυτα).

Η Θεωρία γνωρισμάτων (Traittheory) το 1948, παραθέτει τα έμφυτα χαρακτηριστικά κατάλληλα για έναν ηγέτη: κοινωνικό υπόβαθρο, χαρακτηριστικά προσωπικότητας, χαρακτηριστικά ευφυΐας, χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τα καθήκοντα, κοινωνικά χαρακτηριστικά.

Τέλος, στο έργο του “Αλκιβιάδης”, δηλώνει ότι όποιος κατέχει την επιστήμη της ηγεσίας, μπορεί να την διδάξει και να την μεταδώσει και σε άλλους, που πληρούν κάποιες έμφυτες προϋποθέσεις (επίκτητα). 

Η Ηγεσία προυποθέτει κάποια έμφυτα χαρακτηριστικά, αλλά επιδέχεται και επίκτητα, για την ολοκλήρωση της προσωπικότητας του ηγέτη. 

Χαρακτηριστική υπήρξε η συμβολή των ερευνητών του Πανεπιστημίου της πολιτείας του Oχάιο (Ηοuse, 2004) και του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν (Lussier R.N & Αchua C.F, 2010) όπου δόθηκε έμφαση στη συμπεριφορά του ηγέτη και όχι στα γνωρίσματά του (θεωρία ατομικών χαρακτηριστικών) καταλήγοντας στο ότι ο συνδυασμός και των δύο διαστάσεων μας οδηγεί σε ένα αποτελεσματικότερο μοντέλο ηγεσίας.

 

Στοιχεία της προσωπικότητας του ηγέτη

Ο Raymond Cattell, ένας από τους πρωτοπόρους μελετητές της προσωπικότητας, ανέπτυξε μια θεωρία περί Ηγετικού Δυναμικού. Η θεωρία αυτή, η οποία βασίστηκε σε μία μελέτη για τη στρατιωτική ηγεσία, χρησιμοποιείται σήμερα για τον καθορισμό των χαρακτηριστικών τα οποία διακρίνουν έναν ικανό ηγέτη.

Σαν τέτοια προσδιορίζονται:

  • Συναισθηματική σταθερότητα
  • Κυριαρχία
  • Ενθουσιασμός
  • Ευσυνειδησία
  • Κοινωνική τόλμη
  • Πειθαρχημένη σκέψη
  • Αυτοεπιβεβαίωση
  • Ορμητικότητα

 Πέρα από αυτά τα βασικά χαρακτηριστικά, οι ηγέτες του σήμερα πρέπει να αναπτύξουν ιδιότητες οι οποίες θα τους βοηθήσουν να παροτρύνουν τους άλλους και να τους οδηγήσουν προς νέες κατευθύνσεις. Οι ηγέτες του μέλλοντος πρέπει να είναι ικανοί να οραματιστούν το μέλλον και να πείσουν και τους υπόλοιπους ότι το όραμά τους αξίζει να επιδιωχθεί. 

Για να συμβεί αυτό, πρέπει να αναπτύξουν τις παρακάτω ιδιότητες (Competencies):

  • Ενεργητικότητα
  • Διορατικότητα
  • Ωριμότητα
  • Ομαδικό πνεύμα
  • Ενσυναίσθηση

O Σωκράτης προσθέτει την έμπνευση, με δεδομένη την εκπαίδευση και την προδιάθεση: 

«Για να αποκτήσει κάποιος το χάρισμα της ηγεσίας απαιτείται όχι μόνον εκπαίδευση και κατάλληλη προδιάθεση, αλλά και να εμπνέεται αυτός από το Θεό.»

 

 

 

 

 

Posted at  ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ by VN 

 

 

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 01 Ιουνίου 2021 08:54